Nerwica serca

Serce to jeden z narządów, które w największym stopniu ulegają sygnałom pochodzącym z wegetatywnego układu nerwowego, w skład którego wchodzą układ współczulny i przywspółczulny. Nerwica serca to choroba polegająca na czynnościowych zaburzeniach pracy serca i układu krwionośnego wywoływanych przez bodźce i sygnały nerwowe, bez współistnienia choroby organicznej.

Serce to narząd odpowiedzialny za przepompowywanie krwi i dostarczanie wraz z nią tlenu i składników odżywczych do wszystkich narządów i tkanek organizmu. Serce składa się z dwóch przedsionków, komór, zastawek i innych elementów, które są bardzo ważne dla jego prawidłowej pracy.

Jak pracuje serce?

Serce człowieka przepompowywuje krew ze średnią prędkością 60-70 uderzeń na minutę w stanie spoczynku (u sportowców wartości te są niższe). Wykonując wysiłek fizyczny, puls staje się szybszy, ponieważ zwiększa się zapotrzebowanie organizmu w tlen. Tętno przyspiesza również wtedy, gdy jesteśmy zdenerwowani – każda sytuacja stresowa powoduje wzmocnienie pulsu. Może on wtedy przyspieszać nawet do 120-150 uderzeń na minutę i jest porównywalny z tętnem mierzonym w czasie wysiłku fizycznego i krótko po nim.

Nerwica a zawał serca

Nerwicą serca nazywamy zespół zaburzeń czynności serca wywołany działaniem wegetatywnego układu nerwowego bez współwystępowania przyczyny organicznej. W badaniach osoby chorej na nerwicę niewidoczne są zmiany w sercu, a mimo to chory uskarża się na bóle w klatce piersiowej, kłucia o zmiennym nasileniu, kołatania serca, częste zmiany rytmu i akcji serca oraz duszności połączone z wyraźnym skróceniem i spłyceniem oddechu. Charakterystyczne jest to, że objawom tym towarzyszy olbrzymi lęk o życie oraz przekonanie o istnieniu choroby organicznej. Chorzy na nerwicę serca myślą, że w chwilach ataku przechodzą zawał, ich serce zaraz „pęknie”, a pogotowie nie zdąży ich uratować.

W nerwicy serca ważną rolę odgrywa mechanizm błędnego koła. Szybki puls czy bóle niewiadomego pochodzenia w obrębie klatki piersiowej wywołują lęk przed nagłym zawałem, który tylko pogłębia objawy nerwicowe – kłucie się zwiększa, a bicie serca przyspiesza. Rośnie też ogólny poziom lęku chorego i jego niepokój, a do pierwszych objawów dochodzą kolejne: uderzenia gorąca, panika, duszności, uczucie ucisku klatki piersiowej oraz niemożność wzięcia pełnego wdechu.

Ważnym symptomem odróżniającym zawał od bólów okolicy serca pochodzenia nerwicowego jest to, że objawy nerwicy serca nie pogłębiają się w czasie wysiłku fizycznego. Chory może bez przeszkód wykonywać wszystkie czynności, ból nie ma też charakteru promieniującego jak przy zawale. Subiektywne kołatanie serca czy arytmia zmniejszają się natomiast po zażyciu leków uspokajających.

Pomoc psychologiczna dla serca

Nerwica serca nie jest poważną chorobą, choć wywołuje u zaskoczonych nią pacjentów olbrzymi lęk przed organiczną chorobą serca i nieznanym. Ważne jest, aby przy wystąpieniu zaburzeń czynnościowych na tle nerwowym poddać się diagnostyce lekarskiej i wykonać wszelkie badania serca mogące wykluczyć poważną chorobę kardiologiczną.

Leczenie nerwicy serca odbywa się w gabinetach psychoterapeutycznych lub przy pomocy łagodnych leków uspokajających. Z choroby można wyjść całkowicie po zrozumieniu mechanizmów działania lęku rządzącego w nerwicy.